İnternet ve Oyun Bağımlılığı
İnternet ve Oyun Bağımlılığı
  • +
  • -

İnternet ve Oyun Bağımlılığı

Çağımızda internet gitgide birçok etkinliğin ve sosyal ilişkilerin yerini almaktadır. İnternet, zamanı ve mekânı daraltıp yaşamımızdaki birçok şeyi değiştirdiği gibi, çocukların oyun oynama alışkanlıklarını da değiştirmiştir. Bilgisayar oyunları, günümüzde çocukların en önemli eğlence araçları konumuna gelmiştir. Bu oyunların olumlu olduğu kadar olumsuz yönleri de bulunmaktadır. Özellikle oyun bağımlılığa dönüştüğünde olumsuz etki daha da artmaktadır. İnternet sınırsız bir bilgi kaynağı ve hayatımızı kolaylaştıran bir teknoloji olmakla beraber aşırı kullanımının, özellikle çocuklar üzerinde çok olumsuz etkileri de olmaktadır. Aşırı internet kullanımı, okulla, ödevle, işle vb. ilgili bir konu üzerinde olmadığı sürece, günde 2-3 saati geçmektir.

Bilgisayar oyunlarının algı, dikkat, öğrenme, problem çözme gibi bilişsel işlevleri geliştirdiği yönündeki kanıtlar göz ardı edilemeyecek kadar çoktur. Bu oyunların görsel-uzaysal algıyı geliştirdiğini gösteren birçok araştırma bulgusu mevcuttur. Bilgisayar oyunları, çocukların bilgisayar okuryazarlığı edinmesinde oldukça etkilidir. Okuryazarlığın yanında oyunların, el-göz koordinasyonunu sağlama, uzamsal yetenekleri geliştirme, hayal etme, şekillerin nedenlerini açıklayabilme, kimya ve fizikle ilgili nesneleri göz önünde canlandırabilme, uzaydaki şekillerin bütünleşmesini sağlama gibi faydaları da bulunmaktadır.

Aşırı internet kullanımı çocuklarda daha çok bilgisayar (cep telefonu) oyunları ve sosyal ağlar üzerinden gerçekleşmektedir. Bilgisayar oyunlarının yukarıda sıralanan olumlu yönlerine rağmen ruhsal ve fiziksel açıdan çeşitli olumsuz etkileri de bulunmaktadır. Çocuklarda yaşa bağlı olarak bilgisayar oyunları oynama biçimleri çevrimiçi oyunlara evrilmektedir. Bilgisayar oyunu oynayan gençlerin davranışları ve beyin aktiviteleri incelendiğinde, bu oyunların düşünüldüğü gibi masum olmadıkları, bağımlılık yaratabilecekleri, çocukların hem davranışlarını hem de beyin gelişimlerini olumsuz yönde etkileyebilecekleri yapılan araştırmalarla gösterilmiştir. Fiziksel açıdan; hiperaktivite, çocukların erken olgunlaşması, etkinlik ve hareket eksikliğinden kaynaklanan el, omuz, omurga görünümü ve motor beceri bozuklukları, kilo ve görme kaybı, baş ağrısı, göz kuruluğu, sürekli yorgun ve uykulu olma, kişisel hijyene dikkat etmemekten kaynaklanan problemler vb.

Aşırı internet kullanımının bir süre sonra madde veya diğer bağımlılıklarda görülen özelliklere benzerlik gösterdiği yapılan araştırmalarca kanıtlanmıştır. Aşırı internet kullanımı, özellikle çocuklarda oyun bağımlılığı olarak görülmekte ve bireyin bir oyunu bırakamaması, sürekli olarak oyunu düşünmesi ve sürekli oyunla ilgilenmesi olarak tariflenebilir. Araştırmalar, birçok öğretmen ve ebeveynin aşırı internet kullanımı ile akademik başarısızlık arasında kurduğu bağıntıyı destekler niteliktedir. İnternet aracılığıyla oynanan oyunlar çocukların ilgilerini çekme ve onları motive etme açısından oldukça güçlü güdüleyicilerdir ve tekrar tekrar oyun oynama isteğini kamçılamaktadır. Bu yönüyle düşünüldüğünde bağımlı, oyunla bütünleşir ve tüm hayatında onu yaşamaya başlar. En önemli göstergesi çocukların oyunlardaki karakterlerle kendilerini aşırı ilişkilendirmeleridir.

Öğrenme bozuklukları, akademik başarının düşük olması, ödevlerin yapılamaması, oyun oynama ile ilgili yalan söyleme, kişilerarası ilişkilerde kötüye gidiş de olumsuz yönlere ek olarak sunulabilir. Aşırı İnternet kullanan çocuk dersleriyle ilgili öncelikleri belirleyememe ve zamanını ayarlayamama, eğitim sisteminin gereksiz olduğunu düşünme, kolaya kaçma gibi davranışlarda bulunurken sosyal açıdan aile ve arkadaşlık ilişkilerinde zayıflama, vatandaşlık bilincinin azalması ve toplumsal duyarlılığı yitirme ile karşı karşıya kalabilmektedir. Ayrıca, ruhsal açıdan, insanlarla ilişkilerinde iletişimsizlik yaşamakta, paylaşımları azalmakta ve psikolojik olgunluğa erişemedikleri için problem çözme yeteneklerinin de gelişememesiyle karşılaşmaktadır. Son olarak da fiziksel aktivitelere ayıracakları vaktin çoğunu internet başında geçirdikleri için az hareket etmekte ve bu yüzden de motor koordinasyonları, kas yoğunluğu ve fiziksel kondisyonu yeteri kadar gelişmemekte ve devamlı oturmaya bağlı olarak sağlık problemleri yaşamaktadırlar.

İnternete bağlı (online) olunduğunda zamanın nasıl geçtiğini anlamamak, internete bağlı olmak için uykudan fedakârlık yapmak, bağlantı kesildiği zaman çok sinirlenip, aşırı gergin olmak, gün içinde birçok kez e-mail veya mesaj kontrol etmek, internete bağlanmaya izin verilmediğinde çok sinirlenmek, ev ödevi yapıyor olmak gerektiği halde internette vakit geçirilmesi, aile veya arkadaşlarla vakit geçirmek yerine interneti tercih etmek, internette geçirilen zaman hakkında yalan söylemek, internet kullanım süresi izninize uymamak, okulda problem yaşamaya başlamak vs. internet bağımlılığının göstergelerinden bazılarıdır. Ayrıca fiziksel olarak da göz kuruluğu, migren ve sırt ağrıları, düzensiz yemek yeme, öğün atlama, kişisel hijyeni ihmal etme ve uyku bozukluğu ve uyuma düzeninde değişiklikler gözlenmektedir.

Öte yandan şiddet içerikli bilgisayar oyunlarının saldırgan davranışlar üzerindeki etkilerinin incelendiği araştırmaların sonuçları genel olarak, şiddet içerikli bilgisayar oyunu oynamanın, saldırgan davranışlara neden olduğu, yapıcı ve olumlu davranışları köreltip sosyal etkileşimlerde sömürücü davranışları arttırdığını, düşmanlık duygularını ve kaygı düzeyini arttırdığını, düşük empati ve başkalarının acılarına karşı duyarsızlaşmaya neden olduğunu ve fiziksel saldırganlığa göz yuman ilkelerin kabullenilmesini sağladığını ortaya koymaktadır.

İnternetin çocuklar üzerindeki olumsuz etkisini azaltmak için ebeveynlerin internet konusunda bilgi sahibi olmaları, çocuklarının ne yaptığını yakından takip etmeleri, ilgili olmaları, çocukla iyi iletişim kurmaları ve kontrolü elden bırakmamaları gerekmektedir.

Yalnız, sıkılan, eve geldiğinde evde vakit geçirecek kimsesi olmayan, sosyal ilişkileri zayıf, çekingen, arkadaşları arasında popüler olmayan, depresyon, düşük özgüven, öfke, endişe, sosyal fobi, aile içi ilişki ve iletişim gibi problemleri olan fakat bunu aşırı internet kullanımı ile maskeleyen çocuklar yaşıtlarından daha fazla risk altındadırlar.

Ebeveynlerin koyacakları kurallar, çizecekleri sınırlar, iyi iletişim ile bunu çatışmadan yapmaları ve her zaman çocuklarına ilgili olmaları internet bağımlılığını önlemede çok önemlidir. Çocuğunun internet ve sanal oyun bağımlısı olduğunu düşünen ebeveynlerin bu konuda profesyonel yardım almaları çok önemlidir.

Top